Araştırma Makalesi | Açık Erişim
Düzce İktisat Dergisi 2025, Clt. 6(2) 74-88
Rusya İle Ukrayna Arasındaki Savaşın Avrupa Birliği Tedarik Zincirine Yansıması
ss. 74 - 88
Yayın Tarihi: Aralık 25, 2025 | Görüntüleme Sayısı: 13/7 | İndirilme Sayısı: 20/8
Özet
Tedarik zinciri, bir ürünün temin edilmesinden başlayarak nihai tüketiciye ulaştırılmasına kadar geçen tüm süreci kapsayan bir kavramdır. Küreselleşmenin etkisiyle bu yapı daha kırılgan hâle gelmiştir. 2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle başlayan süreç, küresel tedarik ağları üzerinde olumsuz etkiler yaratmıştır. Savaşın yaşandığı Avrupa coğrafyası, bu gelişmelerden en fazla etkilenen bölgeler arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Avrupa Birliği tedarik zinciri üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırmada nitel yöntemlerden biri olan doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Savaş süreciyle birlikte Avrupa Birliği’nde enerji, ekonomi, sanayi, ulaşım ve tarım sektörleri başta olmak üzere birçok alan olumsuz etkilenmiştir. Enerji tedarikinde Rusya kaynak ülke, Ukrayna ise enerji geçiş hattı olarak stratejik bir rol üstlenmektedir. İşgalin ardından küresel enerji fiyatlarında keskin artışlar yaşanmış; özellikle doğal gaz fiyatları Avrupa Birliği enerji piyasasında tarihî seviyelere ulaşmıştır. Bu gelişmeler, Avrupa Birliği ülkelerinde çift haneli enflasyon oranlarının görülmesine neden olmuştur. Savaşla birlikte tedarik zincirlerinde yaşanan gecikmeler, ürün fiyatlarında kayda değer dalgalanmalara yol açmış ve bu durum Avrupa Birliği ekonomilerinde resesyon sürecini tetiklemiştir. Tarım alanında ise Rusya ve Ukrayna, mısır, arpa, buğday ve ayçiçeği üretiminde önemli paya sahip ülkelerdir. Savaş, tarımsal ürünlere olan talebi artırmış, gıda güvenliği açısından ise ciddi riskler doğurmuştur.
Anahtar kelimeler: Avrupa Birliği, Tedarik Zinciri, Rusya- Ukrayna Savaşı, Enerji
APA 7th edition
DALYANCI, I.D.H.L. (2025). Rusya İle Ukrayna Arasındaki Savaşın Avrupa Birliği Tedarik Zincirine Yansıması. Düzce İktisat Dergisi, 6(2), 74-88.
Harvard
DALYANCI, I. (2025). Rusya İle Ukrayna Arasındaki Savaşın Avrupa Birliği Tedarik Zincirine Yansıması. Düzce İktisat Dergisi, 6(2), pp. 74-88.
Chicago 16th edition
DALYANCI, Ipek DUMAN; Husnu Levent (2025). "Rusya İle Ukrayna Arasındaki Savaşın Avrupa Birliği Tedarik Zincirine Yansıması". Düzce İktisat Dergisi 6 (2):74-88.
Bakan, B. (2022). Uluslararası İlişkiler ve Güvenlik Politikaları. Alfa Yayınları: İstanbul.
Bakkaloğlu, H. (2022). “Avrupa-Rusya ticareti ve tedarik zincirlerine etkileri: Ekonomik perspektif”. Uluslararası Ekonomi ve Ticaret Dergisi, 14(2), 78-95.
Bowen, G. A. (2009). “Document analysis as a qualitative research method”. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
Buyar, B., Şener, E. (2023). “Rusya-Ukrayna savaşı: Tarihsel süreç, nedenler ve dünya siyasetine etkileri”. Siyaset ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 29(1), 45-70.
Chopra, S., Meindl, P. (2012). Supply chain management. Pearson Education Limited, USA.
Clausewitz, C. V. (2013). Savaş Üzerine, Çev. Hasan Hüseyin Korkmazgil. İletişim Yayınları: İstanbul.
Council of the European Union. (2023). Where does the EU’s gas come from?. Erişim: 7 Mart 2025, https://www.consilium.europa.eu/en/infographics/where-does-the-eu-s-gas-come-from/
Demiral, M. (2017). “Esnek üretim sistemleri ve lojistik yönetimi ilişkisi: Türkiye’de bir araştırma”, İktisat, İşletme ve Finans Dergisi, 32(371), 311-324.
Duran, E., Ünlü, İ. (2022). “Rus-Ukrayna Savaşı’nın Avrupa Birliği Tedarik Zincirine Etkileri” International Social Sciences Studies, 8(104), 3933-3354.
EIIR (2025). Europe’s Energy Security after the Russia-Ukraine War: A Call for Pragmatic Action. Erişim 16 Ağustos 2025, https://www.eiir.eu/strategic-affairs/energy-security/europes-energy-security-after-the-russia-ukraine-war-a-call-for-pragmatic-action/
Ekiz, D. (2020). Nitel araştırma yöntemleri: Sosyal bilimlerde nitel araştırma yaklaşımları. Anı Yayıncılık: Ankara.
Euroactiv. (2022). Gazprom cuts gas flows through Yamal pipeline. Erişim 20 Mart 2025, https://www.euractiv.com/section/energy/news/gazprom-cuts-gas-flows-through-yamal-pipeline/
European Commission. (2022). In focus: Reducing the EU’s dependence on imported fossil fuels. Erişim 7 Mart 2025, https://commission.europa.eu/news/focus-reducing-eus-dependence-imported-fossil-fuels-2022-04-20_en
European Commission. (2022). The impact of the war in Ukraine on the European economy. Erişim: 28 Mayıs 2025. https://ec.europa.eu/info/publications/impact-war-ukraine-european-economy_en
European Commission. (2022b). Engaging with energy partners in a changing world. Erişim 21 Nisan 2025, https://commission.europa.eu/news/focus-engaging-energy-partners-changing-world-2022-06-14_en
European Commission. (2022c). Sanctions on energy. Erişim 20 Nisan 2025, https://commission.europa.eu/topics/eu-solidarity-ukraine/eu-sanctions-against-russia-following-invasion-ukraine/sanctions-energy_en
European Commission. (2023). Annual economic report. Erişim 8 Mart 2025, https://ec.europa.eu
European Commission. (2025). REPowerEU roadmap. Erişim: 18 Nisan 2025, https://energy.ec.europa.eu/strategy/repowereu-roadmap_en
Eurostat (2023). EU energy import statistics. Erişim 8 Haziran 2025 https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Energy_statistics_-_an_overview#:~:text=EU%20energy%20import%20dependency%20rate,by%207.2%25%20compared%20with%202022.
FAO. (2023). Food and agriculture data. Erişim: 10 Ocak 2025 http://www.fao.org
Gereffi, G., Humphrey, J., Sturgeon, T. (2005). “The Governance of Global Value Chains”, Review of International Political Economy, 12(1), 78-104.
Golan, M. S., Jernegan, L. H., Linkov, I. (2022). “Trends and applications of resilience analytics in supply chain modeling: Systematic literature review in the context of the COVID-19 pandemic”. Environment Systems and Decisions, 42(1), 5-26.
IMF. (2023). World Economic Outlook: Inflation Dynamics and Policy Challenges. Erişim: 26 Mayıs 2025. https://www.imf.org/en/Publications/WEO
Ivanov, D. (2020). “Viable supply chain model: Integrating agility, resilience and sustainability perspectives lessons from and thinking beyond the COVID-19 pandemic”. Annals of Operations Research, 1-21. https://doi.org/10.1007/s10479-020-03640-6
Jüttner, U., Peck, H., Christopher, M. (2003). “Supply chain risk management: Outlining an agenda for future research”. International Journal of Logistics: Research and Applications, 6(4), 197-210.
Kalın, S. (2018). “Ukrayna krizi ve Avrupa-Rusya ilişkileri: Stratejik bir analiz”. Avrupa Çalışmaları Dergisi, 8(3), 55-72.
Karabağ, M. E. (2014). “Küreselleşmenin sosyo-kültürel etkileri”, Sosyal Bilimler Dergisi, 6(12), 45-58.
Kraus, S. (2022). “The impact of geopolitical conflicts on global supply chains”. Journal of Global Business, 15(3), 45-59.
Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology. Sage Publications.
Koçak, A., Arun, S. (2006). “İçerik analizi: Yöntem ve uygulama”. Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 45-60.
Lee, H. L., Billington, C. (1992). “Managing supply chain inventory: Pitfalls and opportunities”. Sloan Management Review, 33(3), 65-73.
Min, H., Zhou, G. (2002). “Supply chain modeling: Past, present and future”. Computers and Industrial Engineering, 43(1-2), 231-249.
Mira, L. (2022). “Avrupa ordusu tartışmaları ve Rusya-Ukrayna Savaşı: Avrupa güvenlik politikalarına etkiler”. Avrupa Güvenlik İncelemeleri, 6(1), 23-40.
Norrman, A., Jansson, U. (2004). “Ericsson’s proactive supply chain risk management approach after a serious sub-supplier accident”. International Journal of Physical Distribution and Logistics Management, 34(5), 434-456.
O’Leary, Z. (2017). The essential guide to doing your research project. Sage Publications
Özdemir, M. (2004). “Üretim yönetimi ve esneklik”. Endüstri Mühendisliği Dergisi, 15(2), 85-92.
Öztürk, M. (2016). “Tedarik zinciri yönetiminin firmaların rekabet gücüne etkisi”. İşletme Araştırmaları Dergisi, 8(1), 15-29.
Sheffi, Y., Rice Jr, J. B. (2005). “A supply chain view of the resilient enterprise”. MIT Sloan Management Review, 47(1), 41-48.
Sodhi, M. S., Son, B. G., Tang, C. S. (2012). “Researchers perspectives on supply chain risk management”. Production and Operations Management, 21(1), 1-13.
Tan, K. C. (2001). “A framework of supply chain management literatüre”. European Journal of Purchasing and Supply Management, 7(1), 39-48.
Tang, C. S. (2006). “Perspectives in supply chain risk management”. International Journal of Production Economics, 103(2), 451-488.
UNCTAD. (2023). Trade and development report. Erişim: 5 Şubat 2025, https://unctad.org
UNCTAD (2023). Impact of the Ukraine war on global transport and logistics. Erişim: 8 Mart 2025, https://unctad.org
Yıldırım, A., Şimşek, H. (2021). Nitel araştırma yöntemleri (13. baskı). Seçkin Yayıncılık: Ankara.
Zhang, H., Ivanov, D., Dolgui, A. (2024). “Resilient supply chains under geopolitical disruptions: The case of critical raw materials”. Journal of Supply Chain Management.
Zsidisin, G. A., Wagner, S. M. Melynk, S. A. Ragatz, G. L. Burns, L. A. (2008). “Supply Risk Perceptions and Practices: An Exploratory Comparison of German and US Supply Management Professionals”. International Journal of Technology, Policy and Management, 8(4), 401–419.
