Araştırma Makalesi    |    Açık Erişim
Düzce İktisat Dergisi 2026, Clt. 7(1) 1-16

İşletmelerin Dijital Dönüşümünün İhracat Performansına Etkisi

Özlem ÇELİK DEMİR, Dursun BOZ

ss. 1 - 16

Yayın Tarihi: Nisan 30, 2026  |   Görüntüleme Sayısı: 0/0   |   İndirilme Sayısı: 0/0


Özet

Dijital dönüşüm, modern iş alanında ürün ve hizmetlerin hem çevrimdışı hem de çevrimiçi olarak sunulmasını öncelemekte olup bu doğrultuda çoğu zaman yeni teknolojilerden faydalanmak gerekmektedir. Bu durum, yeni teknolojiler kullanarak müşteri gereksinimlerini dikkate alan iş yapıları oluşturmak olarak da tanımlanabilir. İhracat, küresel pazarlara açılmayı hedefleyen pek çok işletme için atılacak en önemli adımlardan birisidir. Ayrıca, ihracat bir uluslararasılaşma stratejisi olarak ele alındığında, müşteri taleplerini, isteklerini ve seçimlerini karşılama amacıyla işletmelerin kaynaklarını değerlendirilmesi, planlanması, verimli kullanılması ve kontrolü gibi işlemlerin uluslararası düzeyde gerçekleştirilmesi anlamına gelmektedir. Bu bağlamda, araştırma, dijital dönüşümün ihracat performansını nasıl etkilediğini nicel araştırma yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda İstanbul'un Bağcılar ilçesindeki ihracat yapan dış ticaret işletmelerinin beyaz ve mavi yakalı 402 çalışanına gönüllülük esasıyla anket yapılmıştır. Yapılan korelasyon analizi neticesinde dijital dönüşüm ile ihracat performansı arasında r=0,579 kuvvetinde orta düzeyli ilişki olduğu belirlenmiştir. Regresyon analizi sonucunda dijital dönüşümün ihracat performansı üzerinde etkisi belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Dijitalleşme, Dijital Dönüşüm, İhracat Performansı


Bu makaleye nasıl atıf yapılır

APA 7th edition
DEMIR, O.C., & BOZ, D. (2026). İşletmelerin Dijital Dönüşümünün İhracat Performansına Etkisi. Düzce İktisat Dergisi, 7(1), 1-16.

Harvard
DEMIR, O. and BOZ, D. (2026). İşletmelerin Dijital Dönüşümünün İhracat Performansına Etkisi. Düzce İktisat Dergisi, 7(1), pp. 1-16.

Chicago 16th edition
DEMIR, Ozlem CELIK and Dursun BOZ (2026). "İşletmelerin Dijital Dönüşümünün İhracat Performansına Etkisi". Düzce İktisat Dergisi 7 (1):1-16.

Kaynakça

    Akay, Hatice - Cura, Fatih (2021). “Uluslararası ticarette ürün ve fiyat adaptasyonunun ihracat performansına etkisi: Konya imalat sanayinde bir uygulama”, Journal Of Social, Humanities and Administrative Sciences, 7(47):2421-2430.

    Aksoy, C. (2024). İşletmelerin Dijital Dönüşümü ve Dijital Liderlik Yaklaşımı. Kalite ve Strateji Yönetimi Dergisi, 4(1), 1-29.

    Altıntaş, M. Hakan - Özdemir, Erkan (2006). “İhracat işletmelerinin uluslararasılaşması: Türkiye’de faaliyet gösteren KOBİ’lere yönelik bir araştırma”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 183-204.

    Andal-Ancion, Angela- Cartwright A. Phillip - Yip S. George (2003). “The digital transformation of traditional business”. MIT Solan Management Review. 44(4), 34.

    Arabo, Subhi Kord (2023). “Suriyeli göçmen girişimcilerin sosyal sermaye ve girişimcilik eğilimlerinin yenilikçi davranışlara ve firma performansına etkisi: TRC1 bölgesinde bir araştırma”, Doktora tezi, Gaziantep Üniversitesi SBE., Gaziantep.

    Arkan, Gamze (2021). “Dijital dönüşümün çalışan memnuniyeti üzerine etkisi: havacılık sektörü üzerine bir araştırma”. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi SBE., İstanbul.

    Ataoğlu, Emrecan (2017). Türkiye’nin sanayide dijital dönüşüm yetkinliği. Yayın No: TÜSİAD. İstanbul.

    Ballı, A. (2022). Türkiye’de dijital dönüşüm ve girişimcilik. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 57(1), 251-279.

    Batu, Damla -Taşdan, Murat (2025). “Okul yöneticilerinin okulların dijital dönüşümüne ilişkin farkındalıklarının incelenmesi”. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14 (1), 70-87. doi:10.33206/mjss.1540880.

    Baukarı, Zayneb (2023). “Girişimcilik yönelimi, inovasyon yeteneği, ihracat yetenekleri ve ihracat performansı arasındaki ilişkilerin analizi”. Doktora tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi Dış Ticaret Enstitüsü, İstanbul.

    Büyüköztürk, Şener (2007). “Faktör analizi: temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı”. Eğitim Yönetimi Dergisi. Güz, Sayı: 32, s.470-483.

    Çelik, İsmail Erkan (2020). Dijital dönüşüm: ekonomik ve toplumsal boyutlarıyla. Gazi Kitabevi, Ankara.

    Çelik, Faik - Ekinci, Mehmet Behzat (2014). Firmalar ve bankalar için dış ticaret yazışmaları. (2.Baskı). Türkmen Kitabevi. İstanbul.

    Eker, Melek - Aytaç, Alp (2016). “Effects of ınteraction between erp and advanced managerial accounting techniques on firm performance: evidence from Turkey”. Muhasebe ve Finansman Dergisi(72), 187-210. https://doi.org/10.25095/mufad.396732

    Erdem, Öznur - Yılmazer, Özge (2024). “Bilgi yönetimi ve inovasyonun örgütsel performansa etkisi: bir araştırma”. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 10(1), 26-39.

    Gökalp, M. Faysal (2016). “Liberalizasyon sürecinde Türkiye’de dış ticaret hadleri trendi ve dış ticaret hadlerindeki değişmelerin gelir etkisi”. Dokuz Eylül Üniversitesi İİBF. Dergisi, 15(1). 49-65.

    Gülseren, Ayçin - Sağbaş, Aysun (2019). “Endüstri 4.0 perspektifinde sanayide dijital dönüşüm ve dijital olgunluk seviyesinin değerlendirilmesi”. European Journal of Engineering and Applied Sciences, 2(2), 1-5.

    Gürbüz, Sait - Şahin, Faruk (2014). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. 1.Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara.

    Güriş, Selahattin - Çağlayan, Ebru (2005). Ekonometri. Der Yayınları, İstanbul.

    Kalaycı, Şeref (2014). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. 5.Baskı, Asil Yayın Dağıtım, Ankara.

    Karanfil, Muhammet - Yener, Yağmur (2025). “D-8 Ekonomik İş Birliği Teşkilatı ülkelerinin ihracat performansının lojistik performansına etkisi”. Parion Akademik Bakış Dergisi, 4(1), 105-117.

    Kasnakoğlu, Berna Tarı - Kalender, Yunus (2020), KOBİ'ler için dijital dönüşüm. Gazi Kitabevi, Ankara.

    Klein, Müge (2020). “İşletmelerde dijital dönüşüm ve etmenleri”. Journal of Business in the Digital Age, 3(1), 24-35.

    Kumar, Betchoo Nırmal (2016). “Digital revolution in the mauritian public service: a human resource development perspective ın two unrelated companies”. International Journal of Novel Research in Interdisciplinary Studies, 1-10.

    Leonidou, C. Leonidas - Palihawadana, Dayananda - Theodosiou, Marios (2011). “National export-promotion programs as drivers of organizational resources and capabilities: effects on strategy, competitive advantage, and performance”. Journal of International Marketing, 19(2), 1-29.

    Morgan, A. Neil. - Katsikeas, S. Constantine. - Vorhies, W. Douglas (2012). “Export marketing strategy implementation, export marketing capabilities, and export venture performance”. Journal of the Academy of Marketing Science, 40(2), 271-289.

    Nadeem, Ayesha - Abedin, Babak - Cerpa, Narciso - Chew, Eng (2018). “Editorial: digital transformation & digital business strategy in electronic commerce-the role of organizational capabilities”. Journal of Theoretical and Applied Electronic Commerce Research, 13(2), 1-8.

    OECD. (2020). OECD Digital economy outlook 2020. OECD Publishing.

    Oğuzhan, Eroğlu (2019). “Yenilik iklimi ve örgütsel değişim sinizmi arasındaki ilişki: Mersin Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü çalışanları üzerine bir araştırma”. Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi EBE., Mersin.

    Öz, F., ve Özmen, A. (2022). Uluslararası Pazarlarda Ürün Adaptasyonunun İhracat Performansı Üzerindeki İlişkisi: Kobi’lerde Bir Uygulama. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, 14, 1-14. https://izlik.org/JA39TT86TZ

    Özdemir, Adem (2023). “Dijital dönüşümün örgütsel çevikliğe etkisi”. Doktora Tezi, Karabük Üniversitesi SBE., Karabük.

    Öztürk, Murat (2025). “Mikro ölçekli işletmelerde müşterilerce algılanan risk, organizasyonel hazırlık ve firma rekabet avantajının firma ihracat niyetine etkisi: Türkiye, TR33 bölgesinde bir araştırma”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (83), 113-134. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1531268.

    Peillon, Sophie - Dubruc, Nadine (2019). “Barriers to digital servitization in French manufacturing SMEs”. Procedia Cirp, 83, 146-150.

    Rıntala, Niina – Suolanen, Sanna (2005). “The implications of digitalization for job descriptions, competenciesand the quality of working life”. Nordicom Review, Cilt 26 sayı 2 https://doi.org/10.1515/nor-2017-0258

    Rieger, Y. Oya (2008). “Preservation in the age of large-scale digitization”. Washington, DC: Council on Library and Information Resources. Retrieved September, 30, 2009.

    Sağlam, Mehmet (2021). “İşletmelerde geleceğin vizyonu olarak dijital dönüşümün gerçekleştirilmesi ve dijital dönüşüm ölçeğinin Türkçe uyarlaması”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(40), 395-420.

    Savić, D. (2019). From digitization, through digitalization, to digital transformation. Online searcher, 43(1), 36-39.

    Sriyanta, Hadi - Baskaran, Shathees (2021). “Examining sustainable business performance determinants in Malaysia upstream petroleum industry”. Journal of Cleaner Production, 1-12.

    Şener, Umut - Gökalp, Ebru – Eren, Erhan (2022). “Dijital olgunluk indeksi: organizasyonların dijital dönüşüm yolculuğunda verimliliği artırmak için bir kantitatif yöntem”. Verimlilik Dergisi, (Özel Sayı), 17-29.

    Türkmen, Burcu (2020). “Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerde kurumsal girişimcilik: Ostim’de bir araştırma”. Doktora tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi SBE., Ankara.

    Türkyılmaz, S. (2024). Dijital Dönüşüm: Tarihçesi, Tanımı ve İşletmeler Üzerindeki Etkisi. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 276-297.

    Uzgören, Nevin (2012). Bilimsel araştırmalarda kullanılan temel istatistiksel yöntemler ve SPSS Uygulamaları. Ekin Yayınevi, Bursa.

    Verhoef, C. Peter - Broekhuizen, Thijs - Bart, Yakov - Bhattacharya, Abdi - Dong, John. Qi- Fabian, Nicolai - Haenlein, Michael (2021). “Digital transformation: A multidisciplinary reflection and research agenda”. Journal of business research, 122, 889-901.

    Yankın, Fahri Bilal (2019). “Dijital dönüşüm sürecinde çalışma yaşamı”, Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi E-Dergi, 7(2), 1-38.

    Zou, Shaoming- Taylor, R. Charles. - Osland, E. Gregory (1998). “The EXPERF scale: A cross-national generalized export performance measure”. Journal of international Marketing, 37-58.